على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3827

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تازى - مرگامرگى و طاعون . و قسمى از هيضه رديه . و هر مرض عام و شايعى . وباء ( vab ' ) ا . ع . بيمارى عام و مرگامرگى و طاعون . ج : اوبئة . وباء ( vab ' ) و وباءة ( vab 'at ) م . ع . وبؤت الارض وبأ و وباء و وباءة . ر . وبأ . و بار ( vab r ) و ( vab re ) ا . ع . نام زمينى مرقوم عاد را . و بار ( veb r ) ا . ع . نوعى از درخت ترش . و بار ( veb r ) و و بارة ( veb rat ) ع . ج . و بر . وبارسيدگى ( vab - rasidagi ) ا . پ . بيمار مبتلا بوبا و عيادت آن . وبارسيده ( vab - raside ) ص . پ . عيادت كرده مبتلا بوبا را . وباسك ( vab sak ) ا . پ . خميازه‌كشنده و آنكه خميازه مىكشد . وباص ( vabb s ) ا . ع . درخشان رنك . و ماه . وباطة ( vab tat ) م . ع . وبط وبطا و وبوطا و وباطة . ر . وبط ( vabt ) و ( vabat ) . وباعة ( vabb 'at ) ا . ع . آنجاى از سر كودك كه نرم و جنبان است . و نيز كون واست . و كذبت و باعته : يعنى تيز داد . وباغة ( vabb qat ) ا . ع . است و كون . يق : كذبت وباغته : يعنى تيز داد . و بال ( vab l ) ا . ع . ناگواردى چراگاه و گرانى آن . و هرگاه عاقبت چراگاه منجر بشر و بدى گردد . يق : فى سوء العاقبته و بال . و نيز در هر عمل بدى مىگويند : و بال على صاحبه . و نيز و بال : نام اسبى . و نام آبى . و بال ( vab l ) م . ع . وبل المرتع وبلا و و بالا و وبالة و وبولا ( از باب كرم ) : ناگوارد و گران گرديد آن چراگاه . و و بلت الارض : چراگاه ناگواردناگ گرديد آن زمين . و بال ( vab l ) ا . پ . مأخوذ از تازى - گرانى و گناه و تقصير و عيب و خطا و ذلت و جرم و عقوبت و مرارت و سختى و تصديع . وبالة ( vab lat ) م . ع . وبل وبلا و و بالا و وبالة . ر . و بال . وبت ( vabt ) م . ع . وبت بالمكان وبتا ( از باب ضرب ) : جاى گرفت . وبخة ( vabxat ) ا . ع . نكوهش و سرزنش و توبيخ و تهديد . و بد ( vabd ) و ( vabad ) ا . ع . مغاك . و نقرهء در كوه . و بد ( vabad ) ا - ص . ع . سختى زندگانى و بدى حال . و رجل و بد : مرد بدحال ، و درين معنى اخير واحد و جمع در وى يكسان است و گاه بر او باد جمع بسته مىشود . و بد ( vabad ) م . ع . و بد عليه وبدا ( از باب سمع ) : خشمگين شد بر او و غصب كرد . و و بد الرجل : بسيار شد عيال و فرزندان آن مرد و كم گرديد مال آن مرد . و و بد الثوب : كهنه گرديد آن جامه . و و بد اليوم : گرم شد آن روز . و نيز و بد : عيب‌دار شدن . و بد ( vabed ) ا . ع . گرسنه و سخت چشم‌زخم رساننده . و بد ( vabed ) ص . ع . خشمگين . و مرد بسيار عيال و كم مال . و جامه كهنه . و چيز عيب‌دار . و بر ( vabr ) ا . ع . جانوركى مانا بگربه و خردتر از آن و به فارسى دنك گويند . و روزى از روزهاى عجوز . ج : و بار و و بارة و وبور . و از اعلام است . و بر ( vabar ) ا . ع . پشم شتر و پشم بز و پشم روباه و پشم خرگوش و مانند آن . ج . اوبار . و ما رايت فى الوبر و المدر مثله اى فى البد و و الحضر . و اهل الوبر : آن گروه از تازيان كه در زير چادرهاى پشمى زندگانى مىكنند و اهل المدر آنان كه در خانه‌هاى گلى بسر مىبرند . و بر ( vabar ) م . ع . وبرت الابل وبرا ( از باب سمع ) : پشمناك گرديدند شتران . و بر ( vaber ) ص . ع . پشمناك از شتر و خرگوش و مانند آن . وبراء ( vabr ' ) ا . ع . نام گياهى . وبراء ( vabr ' ) ص . ع . مونث اوبر يعنى بسيار پشمناك از شتر و خرگوش و جز آن . وبرة ( vabrat ) ا . ع . روزى از روزهاى عجوز . و واحد و بر و يا مادهء آن . وبرة ( vabarat ) ا . ع . نام دهى . و از اعلام است . وبرة ( vaberat ) ص . ع . شتر ماده پشمناك . و بردك ( vabardak ) ا . پ . چيستان و لغز . وبس ( vabs ) ا . پ . مانا و مشابه . وبش ( vabc ) و ( vabac ) ا . ع . سپيدى كه بر ناخن پيدا گردد . و سياهى سپيدىآميز كه از خارش و گر بر پوست شتر پديد گردد . وبش ( vabac ) ا . ع . مردم در آميخته از هر جنس . و مردم فرومايه . ج : اوباش .